को़ल्हापूर: (प्रतिनिधी)

ग्रामीण भागातील महिलांनी केवळ चूल आणि मूल यात मर्यादित न राहता आर्थिकदृष्ट्या साक्षर व्हावे, या उद्देशाने मा. सौ. साधना बाजीराव माळी गेली १६ वर्षे अविरत कार्य करत आहेत. २००८ पासून महिला बचत गटांच्या माध्यमातून त्यांनी सुरू केलेला हा प्रवास आज हजारो महिलांच्या आयुष्यात परिवर्तनाचा किरण ठरला आहे.

कृषी ते आरोग्य: सर्वांगीण विकासाचा ध्यास

साधना माळी यांनी केवळ आर्थिकच नव्हे, तर कृषी आणि आरोग्य विभागातही मोलाचे योगदान दिले आहे. कृषी विभागाच्या योजना सामान्य महिलांपर्यंत पोहोचवून त्यांना नाचणी बियाणे, वेलवर्गीय भाज्यांचे बियाणे, वैभव विळा आणि हलकी कोळपी यांसारख्या अवजारांचे वाटप केले. तसेच, ग्रामीण महिलांमधील अ‍ॅनिमियाचे प्रमाण कमी करण्यासाठी आरोग्य विभागाच्या मदतीने 'HB तपासणी कॅम्प' आयोजित करून आरोग्याबाबत जागृती केली.

बँकिंग साक्षरतेचा 'साधना' पॅटर्न

२०१४ पासून त्यांनी HKDCC बँकेच्या माध्यमातून आर्थिक साक्षरतेचे महत्त्व पटवून देण्यास सुरुवात केली. सध्या त्या महाराष्ट्र राज्य ग्रामीण जीवनोन्नती अभियानांतर्गत 'आर्थिक साक्षरता समुदाय संसाधन व्यक्ती' म्हणून कार्यरत आहेत. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली:

कुंभी महिला ग्रामसंघ, असळज (३७ समूह)

रामलिंग महिला ग्रामसंघ, पळसंबे/वेसरफ (१८ समूह)

सखी महिला ग्रामसंघ, गगनबावडा (२७ समूह) 

या तीन ग्रामसंघांतील महिलांना बँकेचे व्यवहार, खाते उघडणे, स्लिप भरणे, ATM चा वापर आणि सुरक्षित ऑनलाइन व्यवहार कसे करावेत, याचे प्रशिक्षण त्यांनी दिले आहे.

विमा कवच आणि सामाजिक सुरक्षा

केवळ उत्पन्न वाढवणे नव्हे, तर कुटुंबाला सुरक्षितता मिळवून देण्यासाठी त्यांनी शेकडो महिलांना PMSBY (प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजना), PMJJBY (प्रधानमंत्री जीवन ज्योती विमा योजना) आणि APY (अटल पेन्शन योजना) यांसारख्या योजनांशी जोडून आर्थिक सुरक्षा कवच मिळवून दिले आहे.

"महिलांनी आर्थिकदृष्ट्या सक्षम होणे ही काळाची गरज आहे. बँकिंग व्यवहार आणि शासकीय योजनांची माहिती प्रत्येक भगिनीपर्यंत पोहोचवणे हेच माझे ध्येय आहे."

— सौ. साधना बाजीराव माळी

 

शैक्षणिक आणि सामाजिक कार्याचा वारसा

२०१५ मध्ये परशुराम विद्यामंदिर येथे संगणक शिक्षिका असताना त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली विद्यार्थ्यांनी राज्यस्तरीय स्पर्धेत सुवर्णपदक पटकावले होते. तसेच २०१९-२० मधील महाशिवरात्री यात्रेवेळी त्यांच्या समूहाने केलेले मोफत सरबत वाटप त्यांच्या सामाजिक बांधिलकीची साक्ष देते. साधना माळी यांच्या या कार्यामुळे गगनबावडा परिसरातील महिलांचा आत्मविश्वास दुणावला असून, त्यांचे सर्वत्र कौतुक होत आहे.