प्रगल्भ कवयित्री आणि संवेदनशील समाजसेविका : श्रीमती माणिक कल्लाप्पा नागावे
schedule06 Mar 26 person by visibility 26 categoryउद्योग
कोल्हापूर :
कुरुंदवाड (जि. कोल्हापूर) येथील रहिवासी असलेल्या श्रीमती माणिक नागावे या केवळ एक शिक्षिका नसून त्या एक बहुआयामी व्यक्तिमत्व आहेत. "विद्यार्थीप्रिय शिक्षिका" ही त्यांची खरी ओळख असून साहित्य आणि समाजकार्यात त्यांनी आपला ठसा उमटवला आहे.
शैक्षणिक व प्रशासकीय कारकीर्द
वर्तमान पद: मुख्याध्यापिका, न्यू इंग्लिश स्कूल, शेडशाळ.
अनुभव: माजी मुख्याध्यापिका (हेरवाड हायस्कूल), माजी पर्यवेक्षिका (साने गुरुजी विद्यालय, कुरुंदवाड).
अध्यापनाचे विषय: इंग्रजी, हिंदी, स्वविकास व कलारसास्वाद.
साहित्यिक संपदा (लेखन आणि प्रकाशन)
श्रीमती नागावे यांच्या लेखणीतून निसर्ग, समाज आणि मानवी भावभावनांचे दर्शन घडते:
कवितासंग्रह: 'भावतरंग', 'अवनी- निसर्गातील माणिक मोती'.
चरित्र लेखन: 'समतेचे पुजारी - एस. एम. जोशी', 'चारित्र्य चक्रवर्ती शांतिसागर महाराज'.
संकीर्ण: 'शब्दचारोळी' (चारोळी संग्रह), 'प्रकृती' (हायकू संग्रह).
नियतकालिके: 'ताम्रकाठ', 'इंद्रधनुष्य', 'शब्दशिवार', 'नवरत्न' यांसारख्या दिवाळी अंकांतून कथा, कविता आणि लेखांचे सातत्याने प्रकाशन.
पुरस्कार आणि सन्मान
त्यांच्या कार्याची दखल घेत अनेक नामांकित संस्थांनी त्यांना गौरविले आहे:
राज्यस्तरीय आदर्श शिक्षिका पुरस्कार (विविध संस्थांतर्फे).
काव्यप्रेमी आदर्श पुरस्कार (२०१९) - नवापूर, नंदुरबार.
चैतन्य प्रेरणा पुरस्कार (२०१९) - साहित्य क्षेत्रातील योगदानाबद्दल.
छंदोगामात्य आंतरराष्ट्रीय मंच सन्मान (२०२०): कथा, कविता आणि अभंग सादरीकरणासाठी तिहेरी गौरव.
नेशन बिल्डर अवॉर्ड (२०२३): इनरव्हील क्लब, जयसिंगपूर.
स्टोरी मिरर: वुमन रायटर्स स्पर्धेत प्रथम क्रमांक.
सामाजिक आणि सांस्कृतिक सहभाग
पद: सदस्य- महिला दक्षता समिती (कुरुंदवाड पोलीस स्टेशन), माजी अध्यक्ष- जानकी वृद्धाश्रम सल्लागार मंडळ.
लायन्स क्लब: माजी अध्यक्षा व सचिव (कुरुंदवाड), रिजन कोऑर्डीनेटर म्हणून उत्कृष्ट कार्याबद्दल पुरस्कार प्राप्त.
प्रसार माध्यम: आकाशवाणी सांगली केंद्रावरून विविध विषयांवर मार्गदर्शन आणि 'साम टीव्ही'वर 'तनिष्का' समन्वयक म्हणून मुलाखत संपन्न.
व्याख्याती: महिला सबलीकरण, व्यक्तिमत्व विकास, ताणतणाव व्यवस्थापन आणि संस्कार या विषयांवर महाराष्ट्रभर व्याख्याने.
विशेष उपक्रम
संवाद साहित्य संमेलन: सलग दोन वर्षे निमंत्रित कवयित्री.
अध्यक्षपद: सातवे संवाद ग्रामीण साहित्य संमेलन (शिरढोण) येथील काव्यसंमेलनाचे अध्यक्षपद भूषविले.
सामाजिक जाणीव: आनंदवन आणि हेमलकसा यांसारख्या सेवाश्रमांना भेटी देऊन सामाजिक कार्याशी नाळ जोडली.
"शब्दांच्या मोती माळेने समाजाचे प्रबोधन करणारी आणि विद्यार्थ्यांच्या आयुष्याला कलाटणी देणारी एक 'माणिक' ओळख म्हणजे श्रीमती माणिक नागावे!"